जिन्दगीलाई माया गरौँ, फिर्तामा कुनै दिन जिन्दगीले पनि माया गर्छ

बुढापाकाले भन्ने गर्छन् । दुखमा नआत्तिनु, सुखमा नमात्तिनु । अहिलेका पुस्ताले यो कुरा बुझ्दैनन् । र, दुख पाउछन् । यो भनाईमा गहिराई छ । गाम्भिर्यता लुकेको छ । भनिन्छ, बुढापाकाहरुले भविष्य देखेका हुन्छन् र बोलीमा भविष्य ओकल्छन् । तर अहिलेका पुस्ताले यो भनाइबारे भेउ नै पाउदैन । बुढापाकाहरुले आफ्नो अनुभवका आधारमा जिन्दगीका धेरै गुथीहरु सुल्झाएका हुन्छन् । उनीहरुले जिन्दगीलाई कसरी बिताउँनु पर्ने हो भन्ने केहि हदसम्म जानिसकेका हुन्छन् ।

हुन त, उनीहरुका पनि गुनासाहरु हुन्छन् । त्यसो त, सबै मान्छेका जिन्दगीसँग गुनासोहरु धेरै हुन्छन् । सबैका जिन्दगीमा आरोह अवरोहहरु निक्कै हुन्छन् । जिन्दगीमा यो भएन वा त्यो भएन भनेर गुनासो गर्नेहरु धेरै छौ । तर म सबै कुराले सम्पुर्ण भए भन्ने मान्छे पाइदैन । म सुखी छु भन्ने मान्छे पाइदैन । अति सम्पन्न मान्छेलाई पनि यो कुराको ख्याल हुदैन । अझ सम्पन्न हुने लोभमा कुदीरहन्छ । जिन्दगीको अन्त्यसम्म दौडिरहन्छ । मान्छे सम्पन्नताको पछिपछि दौडिरहन्छ । सम्पन्नतालाई खेदाइरहन्छ । जुनदिन मान्छेले सम्पन्नता भेट्छ तब जिन्दगीको अन्त्यको आइसक्छ । अर्थात् मान्छे सुख बोकेरै पनि सुखको पछि पछि दौडिरहेको छ ।

वास्तवमा, यस्ता गुनासाहरु हामीले जिन्दगीको महत्वलाई अवमुल्यन गरेका कारणले नै हुने हो । जिन्दगी अमूल्य छ भन्ने माने मात्रै पनि जिन्दगीका साना तिना अफ्ठ्याराहरुले तनाव दिन बन्द गर्छन् । हामीलाई स्वस्थ र राम्रो जिन्दगी रहुञ्जेल जिन्दगीको महत्व बुझ्न गाह्रो हुन्छ । हामी जिन्दगीलाई नै यसै पाइने कुराका रुपमा लिने गर्छौँ तर जिन्दगी सँधै त्यस्तो रहदैन ।

जिन्दगी महत्वपुर्ण छ तर अस्थायी छ ।

खुशी मनाऔं । गुनासो केही नराखौ । आफू यो संसारमा भएकोमा गर्व गरौ । केही घटना घटे, म त सकिए, मेरो भन्नु पनि केही छैन भन्दै चिच्याएर पनि समस्या सुल्झिदैन, बरु झन कच्पटिन्छ । त्यस्तै जीवनसँग असन्तुष्टिहरु त धेरै होलान् तर पनि म जिबित छु भन्ने कुरामा सन्तुष्ट हुन सक्नुपर्छ । जिबित हुनु भन्दा ठुलो धन यो संसारमा के होला ? भन्नुस त !

आफुसँग जे छ त्यसैमा रमाउन सक्नुपर्छ । हामीसँग जे छैन, त्यो खोज्छौ तब आफैलाई दुख तर्फ डोहोर्याउछौ । असन्तोषी प्राणी भएरै पनि होला, हामीमा भोक व्याप्त छ । लोभ असंख्य छ ।

हामी लोकको पछि लाग्छौ । छिमेकीको पछि लाग्छौ । अरुसँग आफ्नो जीवनशैली दाज्छौ । उनीहरुकै बराबरी वा उनीहरुको भन्दा बढि पाए खुशी हुन्छौ । सन्तुष्ट बन्छौ । तर आफूलाई तल्लो स्तरमा पाए दुखी बन्छौ । यही कारणले त दुखी बन्छौ कि हामी सधै माथिल्ला स्तरकालाई हेर्छौ । तल्लो स्तरकालाई हेरेर बस्दैनौ ।

मैले जीवनमा दुइथरीका मान्छे देखेको छु । एक जो आत्महत्या गर्न चाहन्छ । दुई, कसैगरि पनि बाच्न चाहन्छ । मर्न चाहने जस्ले जीन्दगीको अस्तित्व सकियो भन्ने बुझेको छ । उसले जिन्दगीको अन्तिम विन्दु नै यही हो भन्ने बुझेको छ । अर्थात सम्पुर्ण रुपले हारिसकेको छ ।

अर्काै थरी, जो बाच्न चाहन्छ, उकाली ओराली आउछन्, जान्छन् भन्ने बुझेको छ । उ जिवन भन्दा अरु केही सोच्दैन । लाग्छ, उ र जीवन पर्याय हुन् ।

जिन्दगीको सार बुझ्नेले जीवनका मोड तथा आरोह र अवरोहसँग कहिल्यै डग्मगाउदैन । सङधर्ष मानेर जुधिरहन्छ । लडिरहन्छ । त्यस्ता मान्छेले जिन्दगीको महत्व बुझेको हुन्छ । हामीले जिन्दगीलाई गाह्रो मान्यौ, गाह्रो नै बन्यो । सहज मान्यौ, सहज नै बन्छ । अर्थात, जसरी बुझ्छौ त्यस्तेै छ जिन्दगी ।

गित नै छ नि ।

फुलको आँखामा फूलै संसार ।

काँडाको आँखामा काँडै संसार ।।

योसँग सम्बन्धित एउटा सुन्दर कथा छ

एक सुन्दर गाउँमा एउटा मुर्ख मानिस बस्थ्यो । उ कसैसँग बोल्दैनथ्यो । बोल्नै परे पनि काम बेगार बोल्दैनथ्यो ।

एकदिन उसको साथीले जङगलमा खरायो पाइन्छ भनेर जंगल जान भनेर बोलायो । उ समय अधि नै बोलाएको ठाउँमा पुग्यो । तर त्यहाँ कोही थिएन । एकछिन पर्खियो । तर पनि कोही आएन ।

कोही नआएको देखेर उसलाई रिस उठ्यो । ठुलो आवाजमा तथानाम गाली गर्यो । प्रतिध्वनीत भएर उसको आवाज उही तर्फ आयो । प्रतिध्वनी भएर आएको आफ्नै आवाज सुनेर उसलाई कसैले जिस्काएको जस्तो लाग्यो । उ झन् मुर्मुरियो ।

त्यसपछि रिसाएर उ फटाफट घर पुगेर खुकुरी खोज्न थाल्यो । दाईको रिस र हस्याङफस्याङ देखेर भाई छक्क पर्यो । भाईले उसलाई सोध्यो कि, उसले के गर्न खोजिरहेको छ । उसले आफुसँग भएको सबै घटना आफ्नो भाईलाई बेलिबिस्तार लगायो ।

भाइले सबै कुरा बुझ्यो र भन्यो, “केही बोक्न पर्दैन । तँ र म नै त्यहाँ जाउँ ।”

उसले हुन्छको संकेत गर्दै टाउको हल्लायो । दुवैजना जङगलमा अघिकै स्थानमा पुगे ।

भाईले भन्यो, “मेरो साथी भन् त ।” उसले ठुलो स्वरमा ‘मेरो साथी’ भन्यो । उताबाट त्यस्तै मिठो स्वर आयो । उसलाई पनि कसैले मेरो साथी भन्यो । उ पनि खुशी भयो । अन्त्यमा केही गुनासो नगरी फर्कियो ।

वास्तवमा कथाले भन्न खोजेको कुरा के हो भने जीवन भनेको त्यहि प्रतिध्वनी जस्तो हो । हामीले होस गुमाएर तथानाम गर्न थाल्यौँ भने तथानाम नै फर्किन्छ । र, हामीले जस्तो सुकै अवस्थामा पनि सप्रेम पुर्कायौँ भने त्यस्तै हामीलाई प्राप्त हुन्छ ।

वास्तवमा जिन्दगी कस्तो बनाउँने भन्ने धेरै हदसम्म हाम्रो हातमा हुन्छ । यसैले जिन्दगी आफैलाई वरदान मानौँ । जिन्दगीलाई राम्रो बनाउँन अर्को वरदान वा चमत्कारको आवश्यकता छैन । यसलाई सदुपयोग गरौं । जिन्दगीमा आएका जे जस्ता अवस्थालाई पनि स्विकारौँ । जसरी खुसी सँधै रहदैन, त्यसरी नै दुख पनि सँधै रहदैन । त्यसलाई पनि स्विकार्नुमा महानता हुन्छ ।

जिन्दगीलाई माया गरौँ, फिर्तामा कुनै दिन जिन्दगीले पनि माया गर्छ । आफ्ना कारणले अरुलाई नदुखाउ । आफू जस्तो छौ, त्यस्तै छ हामी वरिपरिको परिबेश पनि ।

तपाईलाई यो लेख कस्तो लाग्यो ? प्रतिक्रिया लेख्नुहोला । हाम्रो उज्यालो पाटोको फेसबुक पेज वा वेबसाइटमा तपाईले यस्ता थप लेखहरु पाउँन सक्नु हुनेछ ।

स्रोत उल्लेख गरे बाहेक उज्यालो पाटो भएका सम्पुर्ण लेखहरुको प्रतिलिपी अधिकार उज्यालो पाटोसँग सुरक्षित छ । यसको पुर्ण भाग वा अंशलाई लेख वा अडियो वा भिडियोको रुपमा पुनप्रकाशित गरेमा फेसबुक पेज, युट्युब च्यानल वा वेबसाइटमा प्रतिलिपी अधिकार दुरुपयोगको निवेदन दिन तथा कानुनी कारवाही खोज्न हामी बाध्य हुनेछौँ ।

नमस्ते, म गणेश कार्की । एउटा आममान्छे । सामाजिक सञ्जाल मात्रै होइन, हाम्रो समाज नै नकारात्मक खबर र जानकारीहरुले भरिएको छ । ‘नकारात्मक मात्रै बिक्छ’ भन्ने सोच व्याप्त छ । यस्तोमा सकारात्मक कुरा लेखेर पनि व्यवसायिक हुन सकिन्छ भन्ने उदाहरण देखाउँने मेरो सानो प्रयास हो । उज्यालो पाटोमा म जीवनको उज्यालो पाटोको बारेमा लेख्छु । अथवा, जीवनलाई उज्यालो पाटोमा कसरी लैजाने भन्ने बारेमा आफुले देखेका भोगेका र पढेका कुराहरु बाढ्नेछु । सामाजिक सञ्जालमा अलिकति भए पनि सकारात्मक र ज्ञानवद्धर्क कुराहरु सेयर हुन योगदान गर्न सकुँ । यस्ता कुरा पढ्न चाहनेले पढ्ने ठाउँ बनोस् । यस्ता कुरा लेख्न सक्नेहरु व्यवसायिक रुपमा लेख्ने हिम्मत गर्न सकुन् । मेरो इच्छा यति हो । यो भन्दा धेरै हाशिल भए म झन् खुसी हुनेछु । मलाई फेसबुकमा, ट्विटरमा भेट्न सक्नुहुनेछ । मेरो बारेमा थप जानकारी यहाँ पाउँनु हुनेछ

गणेश कार्की – who has written posts on उज्यालो पाटो.


Post Comment